National Assembly for Wales / Cynulliad Cenedlaethol Cymru

 

The National Assembly for Wales is the democratically elected body that represents the interests of Wales and its people, makes laws for Wales, agrees Welsh taxes and holds the Welsh Government to account.

This section explains more about the administration of the Assembly and how it works, the Assembly’s achievements, and the history of the institution and its estate.

What is the role of the Assembly?

The Assembly has four key roles: representing Wales and its people; making laws for Wales; agreeing Welsh taxes and holding the Welsh Government to account.

Governance of Wales – who is responsible for what?

The Assembly makes laws for Wales on specific subject areas. Outside these areas, different bodies (like local authorities or the UK government) make laws that apply to Wales. Find out who is responsible for what in this section.

The history of Welsh devolution

Though the Assembly was only formed in 1999, the history of the movement towards political devolution in Wales dates back to 1886.

Daily business

Assembly Members undertake their tasks of representing Wales and its people, making laws for Wales and holding the Welsh Government to account in a number of ways. These include attending Plenary debates and sitting on Assembly Committees to discuss specific issues. Find out more about how Assembly business is carried out in this section.

Elections and voting

Elections for the 60 seats in the National Assembly for Wales take place every five years. This section explains how Assembly Members are elected and contains details of past elections.

 

 

Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw’r corff sy’n cael ei ethol yn ddemocrataidd i gynrychioli buddiannau Cymru a’i phobl, i ddeddfu ar gyfer Cymru, i gytuno ar drethi yng Nghymru, ac i ddwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif.

Mae’r adran hon yn egluro mwy am weinyddiaeth y Cynulliad a sut mae’n gweithio, llwyddiannau’r Cynulliad a hanes y sefydliad a’r ystâd.

Beth yw rôl y Cynulliad?

Mae gan y Cynulliad bedair swyddogaeth allweddol: cynrychioli buddiannau Cymru a’i phobl, deddfu ar gyfer Cymru, cytuno ar drethi yng Nghymru a dwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif.

Llywodraethu Cymru - pwy sy’n gyfrifol am beth?

Mae’r Cynulliad yn deddfu ar gyfer Cymru mewn meysydd pwnc penodol. Y tu allan i’r meysydd hyn, mae cyrff gwahanol (fel awdurdodau lleol neu Lywodraeth y DU) yn gwneud deddfau sy’n gymwys i Gymru. Gallwch weld pwy sy’n gyfrifol am beth yn yr adran hon.

Hanes datganoli yng Nghymru

Er mai ym 1999 y ffurfiwyd y Cynulliad, gellir olrhain hanes datganoli gwleidyddol yng Nghymru yn ôl i 1886.

Busnes dydd-i-ddydd y Cynulliad

Mae Aelodau’r Cynulliad yn ymgymryd â’r dasg o gynrychioli Cymru a’i phobl, deddfu ar gyfer Gymru a dwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif mewn sawl ffordd. Gall hyn gynnwys bod yn bresennol yn nadleuon y Cyfarfod Llawn ac eistedd ar bwyllgorau’r Cynulliad i drafod materion penodol. Cewch wybod mwy am y ffordd y cynhelir busnes y Cynulliad yn yr adran hon.

Etholiadau a phleidleisio

Cynhelir etholiadau i ethol Aelodau i’r 60 o seddi yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru bob pum blynedd. Eglura’r adran hon sut mae Aelodau’r Cynulliad yn cael eu hethol ac mae’n cynnwys manylion etholiadau’r gorffennol.